تولیدی رد بلیط؛ موضوع زیارت مرقد امام حسین علیه السلام با پای پیاده، یکی از موضوعات پژوهشی اولویتدار در حوزه زیارت است؛ زیرا از طرفی، این شکل خاص زیارت در میان مسلمانان، علاقهمندان بسیار زیادی دارد و از طرفی، کشف استنادات روایی این شیوه زیارتی و شرایط آن، تحقیق و پژوهش بیشتری را میطلبد.
این نگاشته بهفراخور گنجایش خود، ضمن گونهشناسی روایات، به دلالتسنجی روایات و بیان تفاوتهای موجود در آنها از حیث محدوده پیادهروی و جمع دلالی، پرداخته است.
گونههای روایات میتوان روایات دال بر فضیلت زیارت امام حسین با پای پیاده را در سه گونه روایی، سامان کرد: گونه اول، روایاتی است که به طور مطلق پیادهروی به سوی مرقد اباعبدالله را مطلوب میشمارد و محدودهای برای پیادهروی تعیین نمیکند. هرچند واژه «خُطْوَة» در بیشتر روایات فضیلت زیارت امام حسین× با پای پیاده بهکار رفته است؛ اما در این دسته، ما فقط با همین کلیدواژه مواجه هستیم و تنها دستاویز ما برای رسیدن به فضیلت پیادهروی، همین کلیدواژه است؛ در حالی که در دستههای دیگر، علاوهبر این کلیدواژه، واژههای دیگری نیز خودنمایی میکند. (کامل الزیارات، ص134) هرکس از میان شیعیان ما امام حسین (ع) را زیارت کند، از این سفر باز نمیگردد تا اینکه تمام گناهانش آمرزیده شود و برای او به ازای هر قدمی که برمیدارد و هر دستی که چهارپایش از زمین بلند میکند، هزار عمل نیک، ثبت میشود و هزار عمل ناپسند، محو میگردد و هزار درجه به مقامات معنویش افزوده میگردد.
در طول تاریخ تشیع؛ مناسک عاشورایی، آمیختگی شدیدی با وجدان جمعی پیروان این مذهب داشته است. در این میان آیین پیادهروی اربعین که در سالهای اخیر تحولات شگرفی را به خود دیده، یک پدیدۀ اجتماعی - فرهنگی ویژه و چندوجهی است که از زوایا و مناظر مختلف پژوهشی از جمله معنا و سازوکارهای درونی شایستۀ تأمل و توجه است.
با تمرکز بر میدان مشارکت جمعی در پیادهروی اربعین ضمن تفکیک این میدان به سهلایه آشکار، نیمهآشکار و پنهان به توصیف ویژگیهای متمایز و منحصربهفرد ابعاد و اجزای پنهان این میدان اجتماعی و یا به عبارتی جهان ذهنی مشارکتکننده حائز اهمیت است.
برای نیل به این هدف در مصاحبه با خادمین و موکبداران ایرانی بهعنوان گروهی که بیشترین سطح و حوزۀ درگیری را با پدیده پیادهروی اربعین دارا هستند؛ بررسی و واکاوی محتوای مصاحبهها با کمک ترکیبی از روشهای تحلیل مضمون و نمونهسازی آرمانینشان دهنده اهمیت والای این سفر معنوی ست.
بر پویایی تمدن اسلامی مسالهای است که همه محققان و نویسندگان منصف بر آن اذعان دارندء چرا که این تمدن بهترین نمدن بشری است که همه آبعاد وجودی انسان را در برمی گیرد. یکی از مهم ترین ظرفیتهای تمدنی اسلام در طول اربعین حسینی است که توانسته است الهام پخش و الگوساز در احیای تمدن اسلامی باشد به آن دلیل که مسیر صحیح را از مسیر غلط در تمدن اسلامی برای ما روشن میسازد. البته هنگامی میتوان از اربعین و تاثیر آن بر تمدن سازی اسلامی سخن گفت که ابتدا درک صحیحی و روشنی از مفهوم تمدن داشته باشیم. آنچه در چند سال اخیر چشم جهانیان را به خود خیره کرده است و پنانسیل فراوانی برای نشان دادن تمدن نوین اسلامی داردء پیاده روی اربعین میباشد. ظرفیتهایی که ابعاد گوناگونی از جمله مذهبی, فرهنگی, سیاسی و... میتواند داشته باشد اما بدون شک مهم ترین ظرفیت اربعین حسینی همگرایی جوامع اسلامی میباشد. چرا که پیاده روی اربعین مختص یک مذهب یا فرقه نمیباشد بلکه خیل عظیمی از مردم تحت لوای پرچم اسلام در آن حضور دارند.
این اجتماع عظیم در سالهای اخیر به بزرگترین تجمع دینی و اسلامی در سطح بین المللی تبدیل و شناخته شده است که هر ساله بیش از قبل بر تعداد عاشقان این سفر سخت اما دلگشا می افزاید.
