خانه بروجردی ها، عشق دوران قاجار
مجله سفر

گزارش مجله سفر

خانه بروجردی ها، عشق دوران قاجار

خانه بروجردی ها یکی از شاهکارهای بی‌نظیر معماری ایرانی است. این عمارت به عنوان یکی از اصلی‌ترین جاذبه‌های تاریخی و گردشگری شهر کاش...

  • ۵ دقیقه مطالعه
  • تحریریه رد بلیط

"اینجا خانه بروجردی‌ها یکی از شاهکارهای بی‌نظیر معماری ایرانیه که یه جورایی سنبل کاشان هم محسوب می‌شه. به خصوص با بادگیر خاص و بی‌نظیرش که بهش کلاه فرنگی می‌گن. قدمت این خونه برمی‌گرده به حدود ۱۶۰ سال پیش و دوره قاجار، صاحب این عمارت هم سید مهدی نطنزی بوده که چون ظروف ورشو رو از بروجرد به اینجا تجارت می‌کردن کم کم معروف می‌شن به بروجردی و اسم خونه هم می‌شه بروجردی‌ها."

کاشان علاوه بر گلاب درجه یک‌ و سایر سوغات به یاد ماندنی اش، به خاطر خانه‌های تاریخی و بی‌نظیری که در خود جای داده شهرت جهانی دارد. یکی از زیباترین بناهای تاریخی این منطقه، خانه‌ای است به نام خانه بروجردی ها. عمارتی عظیم با معماری خارق‌العاده و چشم‌نواز که سبب رسیدن عاشق به معشوقه‌اش شد.

قدمت خانه بروجردی‌ها

خانه بروجردی‌ها به عنوان یکی از زیباترین بناهای به‌جا مانده از دوره قاجار شناخته می‌شود و در سال ۱۲۹۲ توسط سید حسن نطنزی (بروجردی)، یکی از بازرگانان نطنزی، در شهر کاشان ساخته شد. این خانه ۱۷۰۰ مترمربع مساحت دارد و در سال 1354 و به شماره ۱۰۸۳ در فهرست آثارملی كشور به ثبت رسیده است. همچنین در سال 2015 و 2016 به عنوان جاذبه توریستی محبوب توسط سازمان یونسکو انتخاب شده است.

داستان عاشقانه پشت این خانه و علت ساخت می‌گه: "سید مهدی، پسر بروجردی عاشق ماهرخ سلطان دختر طباطبایی می‌شه که بزرگ‌ترین تاجر فرش کاشان بوده، پدر دختر براش شرط می‌ذاره که باید خونه‌ای در خور دخترش بسازه. حاج آقا حسن بروجردی و پسرش هم شرط رو ‌قبول می‌کنن و در نزدیکی خانه پدری عروس، ساخت عمارت رو شروع می‌کنن و از علی مریم کاشانی، صنیع ‌الملک و کمال‌الملک و ۱۵۰ بنا و هنرمند دیگه هم می‌خوان تا هنر بی‌نظیرشون رو به کار بگیرن و زیباترین عمارت رو برای ورود تازه عروس مهیا کنن. ۱۸ سال طول میکشه تا این عمارت آماده بشه و مجبور میشن که ازدواجشون رو سر بدن و ۷ سال از این ۱۸ سال رو در خونه طباطبایی ها زندگی کنن."

وسعت خانه بروجردی‌ها ۳۵۰۰ متره که ۳ حیاط و دو بخش اندرونی و بیرونی داره. دو حیاط کناری مخصوص خانواده بوده و حیاط اصلی کاربری تجاری داشته. مهم‌ترین و اصلی‌ترین بخش این خونه هم، تابستان‌نشینه که در مقابل ورودی اصلی و پشت به قبله (پشت به آفتاب) واقع شده. خانه بروجردی‌ها در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و در سال ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ به عنوان جاذبه توریستی محبوب توسط سازمان یونسکو هم انتخاب شده. همچنین این خونه شاهکار جزئیات و تزئینات داخلیه که قصه‌های زیادی پشت این هنرها پنهان شده است.

یکی از نکات جذاب و دیدنی خانه بروجردی‌ها، تماشای هنر و خلاقیت صنیع‌الملک و کمال‌الملک است. نقاشی‌ها و گچ‌بری‌های موجود در این عمارت به دست این دو هنرمند نامدار ایرانی خلق و اجرا شده و از نظر اصول زیبایی‌شناسی به عنوان شاهکار هنر ایران شناخته می‌شود. جای‌جای این عمارت عظیم تاریخی، ذوق و هنر اصیل ایران‌زمین به چشم می‌خورد و یادآور فرهنگ، تمدن و تاریخ پرشکوه این مرز‌و‌بوم است.

نقاشی‌های این عمارت به شکل ویژه و با استفاده از شیوه‌های متفاوت و با رنگ‌وروغن و آبرنگ اجرا شده‌اند.

در تمام لحظات بازدید از خانه بروجردی ها، به جزئیات و ظرافت‌های به کار رفته شده توجه کنید. از همان لحظه ورود، متحیر این همه ذوق و خلاقیت هنری می‌شوید. بعد از طی کردن چندین پله، به حیاط اصلی می‌رسید که در مرکز آن حوض بزرگی واقع شده. دور تا دور این حیاط، نقاشی‌ها و گچ‌بری‌هایی با طرح میوه و انواع خوراکی‌ها به چشم می‌خورد.

ورود به هر بخشی از خانه بروجردی ها، تجربه‌ای فوق‌العاده و ارزشمند است. هر قسمتی از بنا دارای نقاشی‌ها و گچ‌بری‌های مخصوص به خود است و مهمترین نکته این‌که تزئینات هر بخش، یک داستان ویژه و تاریخی را روایت می‌کند. می‌توانید در یک سالن داستان لیلی و مجنون را در گچبری‌ها و نقاشی‌های بی‌نظیر آن مشاهده کنید. در یک سالن داستان یوسف و زلیخا و…

بخش‌های مختلف خانه بروجردی های کاشان

خانه بروجردی ها از دو بخش اندرونی و بیرونی تشکیل شده که به صورت کاملا جدا از یکدیگر ساخته شده‌اند، اما هشتی ورودی و سردرشان مشترک است. ساختمان به صورت دو طبقه ساخته شده که البته در قسمت جنوبی بنا، به دلیل وجود سرداب یا زیرزمین شامل سه طبقه می‌شود.

عمارت بروجردی ها دارای سه در ورودی است که یک در به عنوان در اصلی، یک در برای مراسمات مذهبی و یک در برای ورود و خروج مهمانان کاربرد داشته. نکته جالب توجه این‌که این خانه تاریخی دارای دو بخش تابستان‌نشین و زمستان‌نشین است که در زمان تغییر آب‌وهوا، اهالی خانه در آن سکونت داشتند.

از سایر بخش‌های اصلی این بنای عظیم، می‌توان به هشتی، سرداب یا زیرزمین، راهرو، حیاط روباز و سرپوشیده اشاره کرد که به زیباترین حالت ممکن در کنار هم قرار گرفته اند.

در نهایت برای رفتن و بازدید از این خانه شگفت‌انگیز به این نشانی، بازه زمانی و مبلغ ورودی توجه کنید: "کاشان، خیابان علوی، محله سلطان امیراحمد. بازدید: ساعت ۹ تا ۱۷.